Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 7 januari 2015

Waarom windenergie nog toekomst heeft

In een recent item van de Nieuwsuur redactie wordt vrij indringend de vraag opgeworpen of windenergie nog toekomst heeft. Aanleiding voor het artikel zijn de sterk dalende energieprijzen (waaronder die van elektriciteit) in combinatie met de relatief hoge kosten die gemoeid zijn met de aanleg van windparken. Met name windparken op zee zijn duur en met de steeds maar dalende elektriciteitsprijzen komt de rentabiliteit van dit soort projecten onder druk te staan.
Tijd voor een vraaggesprek met regiovoorzitter Rutger Schonis van D66 Zeeland en kandidaat voor de komende verkiezingen Provinciale Staten met duurzaamheid en energie in zijn portefeuille.

Hoe kijkt u aan tegen de redenering van de auteur dat windparken op land tegen steeds meer weerstand aanlopen zodat de nieuwe windparken op zee moeten worden gebouwd?
Opmerkelijk is dat de auteur wijst op een causaal verband dat helemaal niet bestaat. Nog los van de vraag of overal in Nederland de weerstand tegen nieuwe windturbines op het land wel zo groot is als wordt gesuggereerd, is er helemaal geen sprake van een keuze. We kiezen in Nederland niet voor OF wind op land OF voor wind op zee, we kiezen voor allebei (dus EN/EN). Ook in Zeeland gebeurt dat. De doelstelling is om in 2020 bijna 600 MW aan opwekkingscapaciteit voor windenergie op land operationeel te hebben en maximaal 2.064 MW aan windenergie voor de kust in 2023. Ter vergelijking: de kerncentrale in Borsele heeft een opwekkingscapaciteit van maar 485 MW.

Maar heeft de auteur een punt? Zijn windparken op zee wel financieel uitvoerbaar onder het huidige economische gesternte?
De auteur heeft voor de korte termijn zonder meer gelijk als het gaat om de sterk dalende stroomprijzen. Elektriciteit is al een paar jaar erg voordelig en wordt de komende tijd waarschijnlijk nog goedkoper. Dit komt op de eerste plaats doordat vooral de Verenigde Staten overschakelen naar schaliegas. Steenkool, gas en olie worden daarom steeds voordeliger. Omdat het merendeel van de elektriciteit nog steeds met deze fossiele brandstoffen worden opgewekt, daalt ook de stroomprijs.
Daarbij speelt op de Europese markt nog mee dat momenteel sprake is van een overaanbod aan elektriciteit. Vooral Duitsland heeft de afgelopen zeer succesvol geïnvesteerd in het verduurzamen van haar elektriciteitsproductie (de zogenaamde Energiewende). Dat heeft veel nieuwe windparken en zonnecentrales opgeleverd. Dat is mooi natuurlijk, maar tegelijkertijd zijn in Duitsland de bestaande kolen-, olie- en gascentrales daarmee niet uitgeschakeld. Die leveren nog steeds stroom en bieden die in steeds grotere mate aan de rest van Europa aan. Op de Europese elektriciteitsmarkt heeft dat de afgelopen jaren al enige malen geleid tot een negatieve stroomprijs. U krijgt dus als klant geld toe, wanneer u het (hoofdzakelijk) Duitse energieoverschot afneemt.

Dus Nieuwsuur heeft gelijk? Een negatieve stroomprijs is reëel de komende tijd?
Als je op de korte termijn de zaak bekijkt, denk ik van wel. Maar het ontwikkelen van nieuwe windparken (of welke andere energieprojecten dan ook) doe je niet voor de korte termijn, maar voor een periode van 30 tot 50 jaar! Ook het kabinet heeft dat in gezien. De doelstelling van 6.000 MW wind op land moeten we in 2020 gaan halen. Voor wind op zee is die lat niet zo hoog gelegd. Het is de ambitie om in 2023 4.450 MW aan opwekkingscapaciteit gerealiseerd te hebben.

Maar is het waarschijnlijk dat het voor 2023 wel rendabel zal zijn om die grote windparken op zee ontwikkeld te hebben?
Natuurlijk drukken de huidige lage elektriciteitsprijzen de snelheid waarmee betrokken partijen tot ontwikkeling ervan over kunnen gaan, maar dat wil niet zeggen dat het niet gebeurt. De huidige fossiele elektriciteitscentrales dekken nu nog voor 96% (!) onze Nederlandse elektriciteitsbehoefte. Maar die hebben ook niet het eeuwige leven en moeten op enig moment worden vervangen. Energiebedrijven zijn natuurlijk niet gek en gaan dan aan het rekenen. Wind is gratis en kan (zeker op zee) in grote hoeveelheden in elektriciteit worden omgezet. Natuurlijk kijken energiebedrijven daarom ook nu al serieus naar grote windparken op zee.

Ook in Zeeland?
Juist ook in Zeeland! DELTA participeert niet voor niets in het consortium om een windpark voor de Zeeuwse kust te ontwikkelen. Maar ook bedrijven als Verbrugge en rederij Vroon uit Breskens hebben de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in de aanleg van windparken op zee. Vroon heeft maar liefst drie nieuwe schepen in de vaart genomen de afgelopen jaren speciaal voor het bouwen van windparken op zee. Verbrugge levert een belangrijk aandeel in het creëren van een logistiek knooppunt van de Vlissingse haven ten behoeve van windenergieprojecten op zee. Deze ontwikkeling past prima in het perspectief dat D66 nastreeft: een duurzame toekomst die banen oplevert!

De wal keert uiteindelijk het schip denkt u?
Ja, ik denk het wel. Fossiele brandstoffen zijn nu misschien spotgoedkoop, maar zijn ze dat over 10 jaar nog steeds? Een ding is zeker: fossiele brandstoffen zijn eindig dus een substantiële prijsstijging in de nabije toekomst ligt voor de hand.
Maar veel belangrijker nog volgens mij is het klimaatvraagstuk. Willen wij onze (klein)kinderen opzadelen met een klimaatprobleem of investeren we in een duurzame toekomst? D66 kiest ervoor om die rekening niet door te schuiven naar onze toekomstige generaties!

Klik hier om naar de Nieuwsuur uitzending Heeft windenergie nog de toekomst? van 4 januari 2015 te gaan.